Policja w Czechach może zabrać tablice rejestracyjne. Co muszą wiedzieć kierowcy pojazdów leasingowanych?

Wjazd do Czech leasingowanym pojazdem może zakończyć się niespodziewaną kontrolą i poważnymi konsekwencjami. Obowiązujące od kilku lat przepisy pozwalają tamtejszym służbom zatrzymać dokumenty, a nawet tablice rejestracyjne, jeśli pojazd należy do leasingodawcy, który figuruje w systemie jako obciążony nieuregulowanymi mandatami. Problem dotyczy zarówno samochodów osobowych, jak i ciężarowych, a wielu kierowców dowiedziało się o nim dopiero po głośnym przypadku opisanym w internecie.

Podstawą działania czeskich służb są artykuły 42a i 42b ustawy o Policji Republiki Czeskiej. Mechanizm jest prosty, ale jego skutki mogą być dotkliwe. W Czechach mandat z fotoradaru trafia do właściciela pojazdu. W przypadku aut leasingowanych właścicielem jest instytucja finansująca.

To ona otrzymuje decyzję o karze, a następnie przekazuje ją swojemu klientowi. Ten musi ustalić, kto prowadził pojazd i doprowadzić do uregulowania należności. Ten proces trwa. Od momentu zarejestrowania wykroczenia do faktycznej zapłaty może minąć sporo czasu. W tym czasie właściciel pojazdu pozostaje w systemie jako obciążony zaległością.

Kontrola drogowa i żądanie zapłaty na miejscu

Problem pojawia się w chwili kontroli drogowej. Jeżeli kierowca porusza się pojazdem, którego leasingodawca jest obciążony nieopłaconymi jeszcze mandatami, czeska policja zażądać uregulowania należności na miejscu. Co istotne, może chodzić o całkowite zadłużenie leasingodawcy wynikające z kar wygenerowanych w Czechach przez użytkowników jego pojazdów. 

Sytuacja bywa zaskakująca. Kierowca jedzie przepisowo. Samochód jest sprawny. Dokumenty są ważne. A mimo to dalsza jazda zostaje zablokowana do momentu zapłaty.

Zatrzymanie tablic rejestracyjnych nie jest fikcją

Sprawa stała się głośna po publikacji nagrania kierowcy, któremu podczas kontroli odebrano tablice rejestracyjne. Choć przepisy obowiązują od kilku lat, dopiero medialny rozgłos sprawił, że wielu kierowców zaczęło je analizować. Do tematu odniosła się nawet Ambasada RP w Pradze, przypominając o obowiązujących regulacjach. Przepis nie jest martwy i stosuje się go w praktyce.

Stanowisko leasingodawców i możliwe rozwiązanie

Firmy leasingowe zaczęły informować klientów o ryzyku. W komunikatach podkreślają, że zgodnie z polskim prawem nie ponoszą odpowiedzialności za mandaty nałożone na użytkowników pojazdów ani za decyzje czeskich służb o zatrzymaniu auta. Jednocześnie rekomendują, aby w przypadku kontroli opłacić należność na miejscu, a następnie przekazać potwierdzenie wpłaty do leasingu. Instytucja finansująca ma wówczas dokonać zwrotu środków na wskazane konto.

Dla kierowcy oznacza to często konieczność wyłożenia własnych pieniędzy, aby uniknąć postoju lub holowania pojazdu. W transporcie każda godzina przestoju generuje koszt. Czasem zapłata kary staje się więc decyzją czysto operacyjną. Regulacje obejmują wszystkie pojazdy leasingowane, w tym samochody ciężarowe. W praktyce oznacza to, że problem może dotknąć firmy transportowe realizujące przewozy międzynarodowe.

Dla floty operującej na trasach przez Czechy ryzyko nieplanowanego zatrzymania zestawu oznacza opóźnienia, kary umowne i zaburzenie łańcucha dostaw.

Inne przepisy, o których warto pamiętać w Czechach

Czeskie prawo przewiduje również bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu. Dopuszczalne stężenie alkoholu we krwi kierowcy wynosi 0,0 promila. Przekroczenie prędkości o 20 km/h w terenie zabudowanym lub o 30 km/h poza nim może skutkować zakazem prowadzenia pojazdów na terytorium Czech. 

Istotna jest również możliwość pobrania kaucji na poczet przyszłej kary, zwłaszcza wobec kierowców ciężarówek. Odmowa jej uiszczenia może skutkować uniemożliwieniem dalszej jazdy. W praktyce oznacza to, że kontrola drogowa może zakończyć się nie tylko mandatem, lecz także administracyjnym zatrzymaniem pojazdu.

Co to oznacza dla branży transportowej?

Czeskie regulacje pokazują, że odpowiedzialność finansowa i operacyjna w transporcie międzynarodowym nie zawsze pokrywa się z intuicyjnym poczuciem sprawiedliwości. Zaletą systemu jest skuteczność egzekucji należności wobec zagranicznych podmiotów. Państwo ogranicza ryzyko nieściągalnych mandatów.

Wadą jest przerzucenie ciężaru odpowiedzialności na użytkownika pojazdu, który może nie mieć wiedzy o zaległościach leasingodawcy.Dla firm transportowych oznacza to konieczność bieżącej weryfikacji rozliczeń z leasingiem oraz szybkiej reakcji na informacje o mandatach. W przewozach międzynarodowych brak wiedzy bywa równie kosztowny jak wykroczenie.